با پیدایش کشاورزی و گسترش آن به اروپا از طرف خاور نزدیک، جامعه انسانی برای همیشه متحول شد. منابع فراوان تر شد، جوامع توانستند در یک جا بمانند و پیشرفت کنند، و انسان ها وقت بیشتری برای رسیدن به فعالیت های دیگر پیدا کردند. کشاورزی به بهتر شدن تقسیم کار، که برای هر تمدنی یک پیش نیاز ضروری محسوب می شود، کمک کرد. یک پژوهش، که در نوع خود اولین است، DNA انسان های اولیه که بین 8500 تا 2300 سال پیش زندگی می کردند را با هم مقایسه کرد. این تحلیل ها نشان داد با ورود کشاورزی، انسان تحت تغییرات ژنتیکی گسترده ای قرار گرفته که بر قد، سیستم ایمنی، گوارش و رنگ پوست او تاثیر گذاشته است.
انسان های نخستینی که اولین بار وارد اروپا شده و در آن جا ساکن شدند همگی شکارچی-گردآورنده بودند. این وضع در 35 هزار سال پیش و تا حدود 8500 سال پیش، یعنی وقتی که جمعیت عظیمی از مهاجران کشاورز از خاور نزدیک به اروپا آمدند، طبیعی بود. سپس، حدود 4500 سال بعد موج سوم مهاجران اروپا از استپ های روسیه رسیدند. این مهاجران که یامنایا (Yamnaya) نامیده می شدند استاد پرورش و نگه داری اسب بودند. یامنایا ها از زمان خود جلو تر بودند و از تکنولوژی هایی مثل کالسکه های چرخ دار استفاده می کردند و به خوبی می دانستند که چطور از گله های دام مثل گاو و گوسفند مراقبت کنند. احتمالا افراد این قبیله از دو اصل و نسب متفاوت بودند؛ یعنی در اصل چهار قبیله پایه گذار اروپای مدرن بودند نه آن طور که امروزه تصور می شود؛ یعنی سه قبیله.
دیوید رایچ (David Reich)، یک نسل شناس از دانشکده پزشکی هاروارد، به همراه همکارانش برای بررسی تغییراتی که این مهاجرت های بزرگ بر DNA ما داشته ژنوم 230 نفر را به ترتیب مرتب کردند. نمونه ها را از بقایای اسکلت هایی که در سراسر قاره اروپا پیدا شده بود، جمع آوری کردند. این نمونه ها علاوه بر شکارچی-گردآورنده های یامانا، شامل نمونه هایی از 21 نفر که 8500 سال پیش در آناتولیا (Anatolia) زندگی می کردند هم بود. دانشمندان، آناتولیا یا همان ترکیه امروزی را ایستگاه آخر مهاجران قبل از ورودشان به اروپا می دانند.

در ساختنی بخوانید :
آموزش ساخت دستگاه سنسور مقدار نمک در محیط های مایع

 

کشاورزی چه تغییراتی در ژن های ما ایجاد کرده است؟

رایچ و گروهش به نتایج بسیار جالبی رسیدند. بعد از این که انسان ها در اروپا شروع به کشاورزی کردند، یک ژن خاص به نام SLC22A4 مفید ترین ژن آن ها بوده است. این ژن پروتئینی را رمز گذاری می کرد که به جذب آمینو اسیدی به نام ارگوتیونین (ergothioneine) کمک می کند. این آمینو اسید در گندم و محصولات کشاورزی یافت می شود. کسانی که این ژن را داشتند شانس بیشتری برای ادامه زندگی و انتقال ژن هایشان به نسل بعدی پیدا می کردند. دانشمندان قبلا ثابت کرده بودند انسان ها زمانی توانستند شیر را هضم کنند که شروع به پرورش دام کردند. LCT، همان ژنی که به هضم شیر کمک می کند، حدود 4500 سال پیش و از طریق انتخاب طبیعی در بین انسان ها پخش شد. احتمالا به این خاطر که تا زمان ورود یامنایا ها، که تقریبا همان 4500 سال پیش بود، پرورش دام خیلی رایج نبود.

از زمانی که اجداد ما شروع به کشاورزی گسترده کردند، انتحاب طبیعی برای بقا تغییراتی در ژن هایشان ایجاد کرد.
از زمانی که اجداد ما شروع به کشاورزی گسترده کردند، انتحاب طبیعی برای بقا تغییراتی در ژن هایشان ایجاد کرد.

یافته بسیار جالب دیگر این گروه مربوط به رنگ پوست است. شکارچی-گردآورنده های اروپا پوست تیره ای داشتند، اما کشاورزانی که 8500 سال پیش به اروپا آمدند پوست روشن تری داشتند. بعد ها یک نوع ژن جدید پدیدار شد که پوست اروپایی ها را روشن تر کرد. دو اتفاق می تواند این پدیده را توجیه کند. اول این که یامنایا ها پوست روشنی داشتند و احتمالا ژن های مربوط به رنگ پوستشان بعد از ادغام با اروپایی ها غالب شده است. یامنایا ها از نسل قفقاز ها (Caucasus) هستند و به همین دلیل است که سفید پوست ها را Caucasians هم می نامیم. فرضیه دوم جذب ویتامین D از طریق آفتاب را مطرح می کند. هر چه پوست روشن تر باشد ویتامین D بیشتری جذب می شود. با این حال شکارچی-گردآورنده ها باز هم تیره پوست باقی ماندند، چون آن ها ویتامین D مورد نیاز خود را از گوشت می گرفتند. زمانی که کشاورزی رواج پیدا کرد، دوباره انتخاب طبیعی شروع به کار کرد و با گذشت زمان پوست اروپایی ها روشن تر شد. ممکن است هر دو فرضیه هم درست بوده و در این قضیه نقش داشته باشند.
از لحاظ تغییرات قد هم محققان دریافتند که کشاورزان آناتولیایی از شکارچی-گردآورنده ها و یامنایا ها از هر دو بلند تر بودند. اهالی اروپای شمالی مقادیر بیش تری از DNA یامنایا ها را به ارث بردند و احتمالا به همین دلیل به طور میانگین انقدر بلند قد هستند. رایچ و همکارانش تصمیم دارند در آینده DNA بیشتری از اروپایی ها را برای یافتن آثار انتخاب طبیعی تحلیل و بررسی کنند. دکتر رایچ به نیویورک تایمز (NY Times) گفت: به نظرم در آینده می توانیم این تحقیق را در همه جای دنیا و نه فقط اروپا انجام دهیم.
اپی جونز (Eppie Jones) از کالج ترینیتی دابلین (Trinity College Dublin) و یکی از محققان این پروژه، می گوید: این مقاله ما را بیش تر از همیشه به گذشته برده است.
این مقاله ژن های ما و اثر تعاملات و ابداعاتی که در طول تاریخ در اروپا رخ داده است را بر آن ها بررسی می کند.

در ساختنی بخوانید :
ساخت یک کنترل کننده سطح مخزن با استفاده از ۸۰۵۱

 

منبع