خانه / دنیای اطراف ما / آیا می دانید طول یک سال در سیاره های دیگر چقدر است؟

آیا می دانید طول یک سال در سیاره های دیگر چقدر است؟

این جا روی زمین ما خیلی به زمان اهمیت نمی دهیم. مگر این که در حال سفر بین مناطق زمانی مختلف باشیم، یا در حال ‏لذت بردن از یک روز اضافه سال کبیسه یا در حال تفکر درباره درستی تغییر ساعت تابستانی. اما وقتی به حقیقت مفاهیمی ‏مثل “طول یک سال” فکر کنیم، می بینیم که کاملا نسبی و وابسته به یک مکان و زمان خاص است. این جاست که متوجه ‏چگونگی کارکرد زمان می شویم. ‏

طول یک سال در هر سیاره برابر است با مدت زمانی که طول می کشد آن سیاره یک بار به دور خورشید بگردد. این مدت زمان به فاصله سیاره از خورشید بستگی دارد.
طول یک سال در هر سیاره برابر است با مدت زمانی که طول می کشد آن سیاره یک بار به دور خورشید بگردد. این مدت زمان به فاصله سیاره از خورشید بستگی دارد.

ما روی زمین یک سال را 365 روز در نظر می گیریم. البته هر 4 سال، سال کبیسه داریم که 366 روز است. تعریف ‏واقعی یک سال، مدت زمانی است که طول می کشد سیاره ما به طور کامل یک بار به دور خورشید بگردد. پس اگر ما در ‏نقطه ای متفاوت، مثلا یک سیاره دیگر، بودیم یک سال برایمان متفاوت می شد. بد نیست درباره مدت زمان یک سال ‏در سیاره های دیگر بیشتر بدانیم. ‏

طول یک سال در عطارد نصف یک روز عطاردی است!
طول یک سال در عطارد نصف یک روز عطاردی است!

طول یک سال در عطارد

دوره تناوب مداری عطارد برابر 88 روز (دقیقا 87/969) است. یعنی یک سال در عطارد 88 روز زمینی یا 0/241 ‏یک سال زمینی طول می کشد. اما نکته عجیب این است که به خاطر سرعت کم چرخش عطارد به دور خودش (هر ‏‏58/646 روز یک بار) و سرعت مداری بالا (47/362 کیلومتر در ثانیه)، یک روز عطاردی حدود 175/96 روز زمینی است.‏
پس در اصل، یک سال عطاردی نصف یک روز عطاردی است. دلیل این پدیده نزدیکی زیاد این سیاره به خورشید است، ‏که از 46001200 کیلومتر در حضیض (نزدیک ترین فاصله از خورشید) تا 69816900 کیلومتر در اوج (دورترین ‏فاصله از خورشید) متفاوت است. در اوج، این سیاره سریع تر از هر سیاره دیگر در منظومه شمسی به دور خورشید می ‏گردد و کوتاه ترین سال را دارد.‏

در طول یک سال، عطارد تغییرات دمای سطحی شدیدی، از 80 تا 700 کلوین دارد. علت به وجود آمدن این تغییرات، ‏فاصله متغیر این سیاره از خورشید و چرخش آن است که باعث می شود یک طرفش دوره های طولانی دما های بسیار داغ ‏و طرف دیگر دوره های طولانی شب های بلند را تجربه کند. انحراف محوری اندک عطارد (0/034 درجه) و دوره سریع ‏مداری آن موجب می شود هیچ تغییر فصلی نداشته باشد. در واقع، بخشی از سال به شدت گرم و بخش دیگر به شدت سرد ‏است.‏

تصویری که در ماموریت ماژلان 10 (Magellan 10) از زهره گرفته شده است.
تصویری که در ماموریت ماژلان 10 (Magellan 10) از زهره گرفته شده است.

طول یک سال در زهره

دومین سیاره نزدیک به خورشید، هر 224/7 روز یک بار به دور خورشید می گردد؛ یعنی یک سال روی این سیاره ‏حدود 0/6152 روز زمینی طول می کشد. اما باز هم دوره چرخش غیر عادی آن، مسائل را پیچیده می کند. 243 روز ‏زمینی طول می کشد تا زهره یک بار به دور خود بچرخد-از همه سیاره ها کند تر-و چرخش آن نسبت به مسیر مداری اش معکوس است.‏
یعنی با توجه به دوره تناوب مداری زهره، یک روز خورشیدی در زهره (مدت زمان طلوع تا طلوع دیگر) برابر یا 117 ‏روز زمینی است و یک سال در زهره 1/92 روز زهره ای است. ‏
زهره هم انحراف مداری کمی دارد؛ 3 درجه در برابر 23/5 درجه زمین- و نزدیکی اش با خورشید دوره های فصلی را ‏کوتاه تر هم می کند-55 تا 58 روز در مقایسه با 90 تا 93 روز زمین. چرخه روز و شب غیر عادی این سیاره در کنار ‏مطالب گفته شده، تغییرات دمایی آن بسیار اندک است. در اصل، دمای زهره معمولا حدود 736 کلوین است که می تواند ‏سرب را هم ذوب کند!‏

در ساختنی بخوانید :  سیاره های منظومه شمسی چه بویی می دهند؟

طول یک سال در زمین

با اطمینان می توانیم بگوییم که مدت زمان یک سال زمینی قابل پیش بینی است و همین یکی از دلایل رشد و شکوفایی حیات ‏در این سیاره است. حدود 365/2564 روز خورشیدی طول می کشد تا سیاره ما یک بار به دور خورشید بگردد. چون این ‏مقدار از 365 روز بیشتر است، هر 4 سال یک بار، یک سال کبیسه داریم (اتفاقا 2016 هم یکی از همین سال هاست).‏
به خاطر انحراف نسبتا زیاد محور زمین، تغییرات فصلی در طول یک سال قابل توجه است. در طول زمستان، وقتی یک ‏نیم کره از خورشید دور است، فاصله خورشید تا خط استوا تا 23/5 درجه تغییر می کند. در نتیجه، طول روز و شب، دما ‏و فصل ها بین تابستان و زمستان تغییرات چشم گیری می کنند.‏
بالای قطب شمال، منطقه ای وجود دارد که در بخشی از سال هیچ نوری ندارد. در خود قطب شمال این وضعیت تا 6 ماه ‏طول می کشد که به آن “شب قطبی” می گوییم. در نیم کره جنوبی، وضعیت کاملا برعکس است؛ قطب جنوب، آفتاب نیمه ‏شب و یک روز 24 ساعته دارد. هر شش ماه یک بار این وضع برعکس می شود.‏

تصویربرداری تلسکوپ هابل از طوفان گرد و غبار کره مریخ در سال 2001.
تصویربرداری تلسکوپ هابل از طوفان گرد و غبار کره مریخ در سال 2001.

طول یک سال در مریخ

مریخ در میان دیگر سیارات یکی از بیشترین فاصله ها را از مرکز منظومه شمسی دارد، که از 206 میلیون و 700 هزار کیلومتر در زمان حضیض ‏و 249 میلیون و 200 هزار کیلومتر در زمان اوج متغیر است. این تغییرات گسترده و فاصله زیادش از خورشید باعث می ‏شود یک سال مریخی طولانی باشد. مریخ طی 687 روز زمینی یک دور، دور خورشید می زند؛ یعنی مدت زمانی برابر با ‏‏1/8809 سال زمینی یا 1 سال و 320 روز و 18/2 ساعت.‏
از سوی دیگر، دوره تناوب چرخشی مریخ با 24 ساعت و 39 دقیقه و 35/244 ثانیه، بسیار شبیه به زمین است. در ‏نتیجه، با این که روز های مریخ کمی طولانی تر از روز های زمین است، اما فصل ها در آن جا تقریبا 2 برابر فصل های ‏ماست. تغییرات فصلی به خاطر فاصله زیاد مریخ از مرکز و انحراف محوری 25/19 درجه ای این سیاره، بسیارشدید تر ‏از زمین است.‏
در طول زمستان، فشار جوی مریخ 25 درصد کمتر از تابستان است. این مساله به خاطر تغییرات دما و تبادل کربن دی ‏اکسید بین کلاهک های یخ خشک قطبی مریخ و اتمسفر این سیاره رخ می دهد. در نتیجه، طول فصل های مریخ خیلی متغیر ‏است و تقریبا هر 6 ماه تغییر کرده و در یک روز زمینی مشخص از هر سال مریخی شروع نمی شود.‏

در ساختنی بخوانید :  غول های گازی چطور شکل گرفته اند؟

طول یک سال در مشتری

مشتری هم مورد جالبی است. در حالی که این غول گازی فقط در مدت 9 ساعت و 55 دقیقه و 30 ثانیه به دور خودش می ‏چرخد، حدود 11/8618 سال زمینی طول می کشد تا یک بار به دور خورشید بگردد. این یعنی 1 سال روی مشتری معادل ‏‏4332/59 روز زمینی و 10457/8 روز مشتری است. یک عالمه طلوع خورشید!‏

مشتری هم مثل زهره فقط 3 درجه انحراف محوری دارد، بنا بر این هیچ تفاوت فصلی بین دو نیم کره اش وجود ندارد. ‏علاوه بر این، تغییرات دمایی بیشتر به خاطر ترکیبات شیمیایی به وجود می آید تا چرخه های فصلی. در نتیجه، با این که ‏این سیاره فصل دارد، اما فصل هایش به خاطر داشتن فاصله زیاد از خورشید به کندی تغییر می کنند (هر فصل 3 سال ‏طول می کشد) و شباهتی به فصل های سیارات خاکی ندارند.‏

این تصویر از بالای سیاره زحل از عکس هایی که سقینه کسینی (Cassini) ناسا گرفته، ساخته شده است.
این تصویر از بالای سیاره زحل از عکس هایی که سقینه کسینی (Cassini) ناسا گرفته، ساخته شده است.

طول یک سال در زحل

زحل هم مثل غول گازی رفیقش یعنی مشتری، زمان زیادی را برای گردش به دور خورشید صرف می کند، اما به سرعت ‏دور محور خودش می چرخد. یک سال در این سیاره 10759 روز یا 29 سال زمینی طول می کشد. اما ‏چون مدت زمان چرخش زحل به دور خودش فقط 10 ساعت و 33 دقیقه است، یک سال زحلی برابر با 24491/07 روز زحلی ‏است. ‏
به خاطر انحراف محور 27 درجه ای (کمی بیشتر از مریخ)، زحل تغییرات فصلی طولانی را تجربه می کند. اما چون یک ‏سیاره عظیم گازی است، شاهد تغییرات دمایی چندانی نیست. با توجه به فاصله زحل تا خورشید، 1429/39 میلیون ‏کیلومتر، یک فصل زحلی بیش از 7 سال به طول می انجامد. ‏

در ساختنی بخوانید :  حلقه مریخ : آیا این سیاره سرخ هم مثل زحل، حلقه دار می شود؟

طول یک سال در اورانوس

اورانوس، نسبت به دیگر سیارات منظومه شمسی عجیب ترین تغییرات فصلی و سالانه را دارد. حدود 84 سال یا ‏‏30688/5 روز زمینی طول می کشد تا این غول یخی-گازی یک بار به دور خورشید بگردد. اما چون چرخیدن این سیاره ‏به دور خودش 17 ساعت و 14 دقیقه و 24 ثانیه طول می کشد، یک سال اورانوسی حدود 42/718 روز اورانوسی می شود. ‏
تداخل این مساله با انحراف محوری اورانوس که حدود 97/77 درجه است، منجر به تغییرات فصلی شدیدی می شود که ‏خاص اورانوس است. وقتی یک نیم کره به طرف خورشید است (یعنی در تابستان)، این سیاره 42 سال پیوسته نور دارد. ‏در زمستان اوضاع برعکس می شود و همین نیم کره 42 سال در تاریکی فرو می رود.‏

تصویر بازسازی شده نپتون از مجموعه تصاویر ثبت شده توسط Voyager 2.
تصویر بازسازی شده نپتون از مجموعه تصاویر ثبت شده توسط Voyager 2.

طول یک سال در نپتون

با توجه به فاصله نپتون تا خورشید، این سیاره طولانی ترین دوره تناوب مداری را در میان دیگر سیاره های منظومه شمسی ‏دارد. به همین دلیل، یک سال نپتونی بیش از بقیه سیارات طول می کشد؛ یعنی 164/8 سال یا 60182 روز زمینی. اما چون ‏زمان چرخش نپتون به دور خودش نسبتا کوتاه است (16 ساعت و 6 دقیقه و 36 ثانیه)، یک سال این سیاره حدود 89/666 روز ‏نپتونی است.‏
نپتون به خاطر داشتن انحراف محوری نزدیک به زمین و مریخ (28/5 درجه)‏‎ ‎‏ تا حدودی تغییرات فصلی دارد. یک فصل ‏نپتونی، بیش از 40 سال طول می کشد، اما مثل بقیه غول های گازی-یخی، تغییرات دمایی قابل توجهی ندارد.‏

شگفتی های منظومه ما تمامی ندارد. اگر فکر می کنید منظومه شمسی را می شناسید، این وبدئو را از دست ندهید.

منبع

خلاصه مطلب
آیا می دانید طول یک سال در سیاره های دیگر چقدر است؟
عنوان مطلب
آیا می دانید طول یک سال در سیاره های دیگر چقدر است؟
توضیح کوتاه
طول یک سال در هر سیاره متفاوت و برابر است با مدت زمانی که طول می کشد آن سیاره یک بار به دور خورشید بگردد. این مدت زمان متناسب است با فاصله سیاره تا خورشید.
نویسنده
ساختنی
ساختنی

بیشتر بخوانید:

کمربند سیارکی پدیده ای جالب در مورد منظومه شمسی... در قرن هجدهم میلادی، منجمان با رصد تمامی سیارات شناخته شده (عطارد، زهره، زمین، مریخ، مشتری و زحل) به الگوی خاصی در مدارات آن ها پی بردند. سرانجام، این...
اخبار علمی : سال 2015 ثانیه کبیسه خواهد داشت... تیتر را درست خوانده اید؛ همانطور که سال کبیسه داریم، ثانیه کبیسه هم داریم. این اتفاق در روز سی ام ژوئن رخ خواهد داد و این روز یک ثانیه بیشتر از روزهای...
غول های گازی چطور شکل گرفته اند؟ غول های گازی مثل زحل یا مشتری، احتمالا نه از یک هسته سیاره ای بلکه از سنگریزه های کوچکی که بهم چسبیده اند شکل گرفته اند. این نظریه می تواند یکی از بزر...
حلقه مریخ : آیا این سیاره سرخ هم مثل زحل، حلقه دار می شود؟... یک پژوهش جدید می گوید ممکن است روزی حلقه مریخ ،مثل حلقه های معروف زحل، این سیاره سرخ را احاطه کند. بر اساس این پژوهش، در ده میلیون سال آینده سیاره سر...
سیاره های منظومه شمسی چه بویی می دهند؟ سیاره زمین بوهای مختلفی دارد؛ بسته به اینکه در چه محیطی قرار داشته باشید، سیاره زمین بوی متفاوتی خواهد داشت. اما سایر سیاره های منظومه شمسی چطور؟ آنها...
هنوز نمی توان گفت زندگی بر مریخ وجود ندارد!... اگر بر سطج مریخ زندگی وجود داشت ما تا کنون درباره آن می دانستیم. اینطور نیست ؟ بر عکس گفته ناتالی کابرل (Nathalie Cabrol)، زیست شناس نجومی در موسسه ست...

درباره نیلوفر نبی زادگان

نیلوفر نبی زادگان
نیلوفر نبی زادگان ، فارغ التحصیل رشته مهندسی سخت افزار و نویسنده وبسایت ساختنی است .

پیشنهاد می کنیم

یک طرح هنری از آینده، زمانی که حلقه مریخ ساخته شده از بقایای فوبوس، این سیاره سرخ را در بر گرفته است.

حلقه مریخ : آیا این سیاره سرخ هم مثل زحل، حلقه دار می شود؟

یک پژوهش جدید می گوید ممکن است روزی حلقه مریخ ،مثل حلقه های معروف زحل، …

پاسخ دهید