خانه / اخبار / جراحی روانی ! درمانی عجیب برای بیماری های روانی

جراحی روانی ! درمانی عجیب برای بیماری های روانی

یک جراح مغز با ایجاد یک سوراخ کوچک در جمجمه یک بیمار، جراحی روانی را شروع می کند. او سپس با وارد ‏کردن یک تیغ بسیار کوچک بخش هایی از بافت مغز را برش می دهد تا بتواند یک میله را از عصب های ‏حساس و رگ های خونی عبور دهد تا به دسته ای از اتصالات عصبی برسد؛ همان اتصالاتی که محرک ‏های احساسی را به وظایف شناختی مربوط می کند. وقتی میله سر جایش قرار گرفت، جراح با کمک اشعه ‏لیزر بافت مغز را می سوزاند تا حدود نصف قاشق چای خوری از ماده خاکستری خالی شود.‏
جراحی روانی ‏‎(psychosurgery)‎‏ این جوری انجام می گیرد. پزشکان برای درمان بیماری های ‏روانی، بخش هایی از مغز را بریده و خارج می کنند. شاید این فرآیند، شما را به یاد روش منسوخ شده ‏لوبوتومی ‏‎(Lobotomy)‎‏ بیاندازد؛ نوعی جراحی افراطی و منسوخ شده بر روی مغز انسان که در ‏نیمه ی اول قرن بیستم به منظور درمان اختلالات روانی انجام می شد‎.‎‏ اما جراحی روانی متفاوت است. نه به ‏دلیل این که امروزه اصول اخلاقی بیشتر رعایت می شود، بلکه چون این روش واقعا جواب می دهد. برداشتن ‏بخش هایی از مغز یک فرد همیشه یک پیشنهاد خطرناک است، اما برای بیماران روانی که از دارو و روانپزشکی ‏نتیجه ای نگرفته اند، میله های لیزری بهترین انتخابند.‏
بله، بریدن مغز انسان کمی زیاده روی به نظر می رسد، اما پزشکان این روش را فقط روی افرادی که ‏حداقل به سه نوع دارو واکنش منفی نشان داده اند و آن هایی که رفتن به جلسات مشاوره برایشان تاثیری ‏نداشته امتحان می کنند. در چند دهه اخیر نگاه ها به سمت این نوع جراحی ها مثبت نبوده، اما حالا روان ‏پزشکان، متحصصان اعصاب و روان و پزشکان معتقدند که این روش درمان به عنوان آخرین راه درمان، ‏کاملا قابل قبول است. چارلز میکل ‏‎(Charles Mikell)‎، یک رزیدنت جراحی مغز و اعصاب در مرکز ‏پزشکی دانشگاه کلمبیا، می گوید: بیمارانی که از بیماری حادی رنج می برند باید انتخابی برای برگشت به ‏زندگی عادی داشته باشند.‏
در دهه 1930، پزشکان از روش لوبوتومی برای درمان افراد پرخاشگر، مجنون و غیره استفاده می ‏کردند. این روش های درمانی اولیه افتضاح بودند، اما منجر به پیدایش ایده های مفیدی درباره بیماری های ‏مغز و اعصاب شد؛ مثل پارکینسون و صرع. دهه 1990 بود که مردم برای معالجه بیماری اختلال وسواس ‏‎(OCD)‎‏ دوباره به سراغ این روش ها رفتند. ‏

در ساختنی بخوانید :  اخبار علمی : یک تکه کاغذ که حاوی یک دستگاه بیولوژیک است
تصویر MRI رنگی از مغز انسان. جراحی روانی با سوزاندن بخشی از مغز می تواند بیماری های روانی خاص را درمان کند.
تصویر MRI رنگی از مغز انسان. جراحی روانی با سوزاندن بخشی از مغز می تواند بیماری های روانی خاص را درمان کند.

بدون وجود نشانگر زیستی (عموماً به یک شاخص قابل سنجش از برخی حالت‌ها و شرایط بیولوژیک یا زیستی گفته می شود)، درمان اختلال وسواس بسیار دشوار است. اما متخصصان مغز و اعصاب موفق شدند، قسمت هایی ‏از مغز که احتمالا وجود اشکال در آن ها باعث ایجاد این اختلال می شود را به کمتر از 6 بخش برسانند؛ که ‏بعضی از آن ها با جراحی روانی درمان می شود. بهترین منطقه هدف برای این جراحی قشر کمربندی قدامی ‏‎(anterior cingulate cortex)‎‏ نام دارد. انگشت خود را روی شقیقه تان بگذارید و بعد آن را حدود ‏‏2/5 سانتی متر به عقب ببرید. حالا اگر با نوک انگشت، بالای سر و مرکز پیشانی خود یک مثلث بسازید ‏این قشر تقریبا در وسطش خواهد بود.‏
سمیر شث ‏‎(Sameer Sheth)‎، یک جراح در مرکز پزشکی دانشگاه کلمبیا که به جراحی روانی اختلال وسواس می ‏پردازد، می گوید:

این ناحیه در تقاطع بخش شناختی و بخش احساسات مغز ماست. وظیفه آن تخصیص قدرت مغز به کار ‏های مختلف است. برای نمونه، وقتی انجام کاری اضطراری است به شما هشدار می دهد و بعد از انجام شدن آن حس ‏رضایت در شما ایجاد می کند … اگر در حال کلنجار رفتن با یک پروژه باشید، این بخش از مغز به شما کمک ‏می کند منابع را به درستی توزیع کنید و از انرژی خود درست استفاده کنید.‏

در افراد مبتلا به اختلال حواس یا همان ‏OCD، این بخش از مغز عملکرد درستی ندارد: بیماران به یک ‏محرک خاص بیش از حد توجه می کنند و در آخر هم احساس رضایت ندارند. تمیز بودن وسواسی یک از ‏علایم رایج این اختلال است.مثلا به آخرین باری که بعد از چند روز به حمام رفتید و احساس رضایت بعد ‏از آن فکر کنید. برای یک فرد مبتلا به ‏OCD، یک بار شستن دست ها سیگنال های هشدار دهنده مغز را ‏ساکت نمی کند؛ این انگیزش دائمی برای تمیز شدن، توانایی انجام کار های دیگر را از آن ها می گیرد. ‏

قسمت قرمز رنگ، قشر کمربندی قدامی را نشان می دهد.
قسمت قرمز رنگ، قشر کمربندی قدامی را نشان می دهد.

البته تمیزی وسواسی تنها نمود ‏OCD‏ نیست. بعضی ها باید یک چیز را بارها و بارها چک کنند. بعضی ها ‏باید یک سری حرکات فیزیکی انجام دهند. بعضی ها باید پول و اشیای گرانبها را ذخیره و مخفی کنند. یکی ‏از بدترین نشانه های این بیماری، فکر هایی است که ناگهان به سراغ این بیماران می آید؛ از گیر دادن به ‏معنای کلمات گرفته تا اندیشه های گریزناپذیری که دعوت به انجام کار های خشونت آمیز می کند. جیمز ‏ویلکاکس ‏‎(James Wilcox)‎، روان شناس در دانشگاه آریزونا ‏‎(University of Arizona)‎، می گوید: ‏مواردی از ‏OCD‏ حاد وجود دارد که در آن بیمار توسط افکار و حرکات خود ناتوان می شوند. این موارد ‏از اندک مواردی است که برای درمانش از جراحی روانی استفاده می شود.‏

در ساختنی بخوانید :  90 درصد ویروس های پوستی کاملا ناشناخته هستند!

 

آیا جراحی روانی برای تمام مبتلایان به OCD آزاد است؟

همه مبتلایان صلاحیت انجام این درمان را ندارند. علائم بیمار باید بیش تر از آستانه شدت خاصی باشد ‏که با مقیاس اختلال وسواس ‏Yale‏ ‏‎(Yale-Brown Obsessive Compulsive Scale)‎‏ سنجیده می شود. ‏در ضمن، علائم بیماری در آن ها نباید به روش های درمانی دارویی و مشاوره های رفتاری واکنش مثبت ‏نشان داده باشد. تنها حدود 20 درصد از کل مبتلایان به ‏OCD‏ این شرایط را احراز می کنند و تعداد بسیار ‏کم تری زیر تیغ جراحی می روند.‏
قبل از شروع هر گونه برش زدن و سوراخ کردن، جراح وسیله ای که شبیه یک نقاله بزرگ است را روی ‏سر بیمار قرار می دهد. سپس جراح با استفاده از سی تی اسکن و ‏MRI، نقشه ای از مغز بیمار می کشد و ‏راه مطمئنی از جمجمه تا محلی که می خواهد بسوزاند را با دقت میلی متر مشخص می کند. ‏
اما چون دلیل درست عمل نکردن مغز را نمی توان با چشم دید، جراحان از تجربیات آزمایشگاهی ‏روی حیوانات و انسان ها استفاده می کنند. شث می گوید: این زمینه تماما وابسته به بهبود درک ما از ‏چگونگی عملکرد مغز است و این مساله به تلاش زیادی نیازمند بوده که با کار روی مغز حیوانات در ‏آزمایشگاه شروع می شود. وقتی متخصصان مغز و اعصاب می فهمند که یک مدار مغزی خاص در یک ‏ماهی یا یک موش چطور کار می کند، آن تحقیق را به سطح آزمایش روی انسان می برند. این آزمایش ‏شامل استفاده از تصاویر ‏MRI‏ یا خواندن نوار مغز برای پیدا کردن آن نواحی از مغز که بیشترین اهمیت ‏را در رفتار های خاص دارد، است.‏
از این جا به بعد، جراحانی مثل شث، نقشه جراحی خود را طراحی کرده و یک بخش خاص مغز را هدف ‏می گیرند. او می گوید: ما کمی جراحی انجام می دهیم، بعد عکس العمل بیمار را می سنجیم و از آن یاد می ‏گیریم که چطور در آزمایش بعدی بهتر عمل کنیم. تغییرات به وجود آمده در این جراحی ها به تدریج انجام ‏می گیرد و فقط بافت هایی سوزانده می شود که از بی خطر بودن آن مطمئنیم.‏
جراحی روانی تنها راه درمان بیماری های روانی نیست. در کنار روش های معمول، مثل مشاوره، دارو و ‏ورزش، جراحان روشی به نام تحریک عمقی مغز را پیشنهاد می دهند. در این روش، جراح الکترود هایی ‏را به بخشی از مغز به نام جسم مخطط وانترال ‏‎(ventral striatium)‎‏ وصل می کند. شث می گوید: این ‏ناحیه مرکز فعالیت و نزدیک به بسیاری از مسیر های مهم مغزی است. تحریک عمقی مغز، که اوایل برای ‏درمان پارکینسون استفاده می شد، برق ولتاژ پایینی به بخش هدف می فرستد و افکار وسواسی را آرام می ‏کند. با این که ‏OCD‏ تنها بیماری روانی است که از ‏FDA‏ مجوز جراحی روانی دارد، دوره های بالینی ‏برای درمان افسردگی هم تا حدودی در درمان آن موفقند.‏
شاید به نظر برسد این دوره ها نسبت به سوزاندن بخشی از نورون ها، انتخاب بهتری باشند، اما مزیت جراحی روانی این است ‏که بیمار دیگر نیاز ندارد یک دستگاه را در بدن خود جای دهد. دستگاه ها به رسیدگی احتیاج دارند و ممکن است درست کار ‏نکنند، باتری هایشان تمام شود یا عفونی شوند. علاوه بر این، جراحی روانی برای افرادی که طبق تشخیص پزشک به آن نیاز ‏دارند بسیار مفید است. میزان موفقیت در این جراحی تقریبا بالاست؛ حدود نیمی از بیمارانی که تحت جراحی قشر کمربندی قدامی ‏قرار می گیرند، درمان شده و مغزشان عملکرد طبیعی پیدا می کند.‏

در ساختنی بخوانید :  یخ های قطب بیشتر می شوند، آیا گرم شدن جهان متوقف شده؟!

منبع

خلاصه مطلب
جراحی روانی ، درمانی عجیب برای بیماری های روانی
عنوان مطلب
جراحی روانی ، درمانی عجیب برای بیماری های روانی
توضیح کوتاه
جراحی روانی روشی است که در آن، جراح با سوزاندن بخش هایی از بافت مغز،بیماری های روانی را درمان می کند.این روش برای مبتلایان به اختلال وسواس بسیار کارساز است.
نویسنده
ساختنی
ساختنی

بیشتر بخوانید:

زنبوری که زهرش سرطان را درمان می کند ! زنبور های سمی آوازه بدی دارند. آن ها نیش هایی دردناک دارند و به اندازه زنبور های عسل بامزه و سودمند نیستند. با این حال شاید زمان درخشش آن ها فرا رسیده...
اخبار علمی : چرا پرنده ها با هواپیماها برخورد می کنند؟... هر سال صدها میلیون پرنده، خزنده و پستاندارد در اثر برخورد با وسایل نقلیه در سرتاسر جهان می میرند با این وجود ما هنوز دقیقاً نمی دانیم که چرا این حیوان...
بازسازی جهان اولیه در آزمایشگاه چطور انجام می شود؟... یکی از بزرگترین سوال های علم فیزیک این است که چرا در جهان ماده بیشتر از ضدماده است؟ البته مقدار ماده و ضدماده موجود در کیهان با هم برابر است اما ضدماد...
کیف هوشمند میتواند بهتر از ساعت هوشمند باشد... گوشی های هوشمند زندگی ما را راحت تر کرده اند اما این راحتی باعث نشده دست از اختراع و ساخت چیزهای جدید برداریم. وقتی خشک شویی می رویم، از قبض مان عکس م...
اخبار علمی: فرامواد دیجیتالی ما را به نامرئی سازی نزدیک تر می کند... فرامواد را می توان طوری طراحی کرد که زاویه شکست منفی تولید کنند. اگر آب موجود در لیوان شکست منفی را نمایش دهد، تصویر قلم زیر آب معکوس خواهد شد فرا م...
چرا شکارچیان همه طعمه های محیط را نمی خورند؟... نتایج مطالعه ای جدید دید تازه ای از رابطه شکار و شکارچی نمایان می کند، به خصوص درباره این که چطور تعداد گیاه خواران و حیواناتی که شکار می شوند تعداد گ...

درباره نیلوفر نبی زادگان

نیلوفر نبی زادگان
نیلوفر نبی زادگان ، فارغ التحصیل رشته مهندسی سخت افزار و نویسنده وبسایت ساختنی است .

پیشنهاد می کنیم

امواج گرانشی به دانشمندان اجازه می دهد جهان اولیه و حتی لحظه ایجاد آن را ببینند.

دانشمندان موفق به مشاهده امواج گرانشی شدند!

بعد از یک قرن گمانه زنی و آزمایش ها و مشاهدات وسوسه انگیز، دانشمندان برای …

پاسخ دهید