خانه / چگونه بسازیم / الکترونیکی / مدار دیمر لامپ LED ساده و ارزان با استفاده از IC 555

مدار دیمر لامپ LED ساده و ارزان با استفاده از IC 555

باید قبول کنیم که امروزه مصرف بی حد و حساب انرژی ، دیگر راه حل خوبی برای زندگی نیست. با گران شدن انرژی و بالا رفتن هزینه های ناشی از مصرف انرژی و از طرفی زیان هایی که مصرف بی رویه انرژی به محیط زیست وارد می سازد امروزه دیگر روشن است که باید بین حفاظت از محیط زیست و زنده ماندن خودمان و مصرف بی حد و مرز منابع باقی مانده روی کره زمین ، یکی را انتخاب کنیم. یکی از موارد اصلی مصرف انرژی در دنیا، روشنایی است. فناوری های زیادی برای لامپ های روشنایی وجود دارد.از لامپ های رشته ای پر مصرف و کم بازده تا LED های کم مصرف و با بازده بالا. اما یکی دیگر از راه های صرفه جویی در مصرف برق کم کردن نور لامپ ها و لوستر ها در مواقع عدم نیاز به نور زیاد با استفاده از دیمر لامپ (Dimmer) یا کاهنده نور لامپ است. مدار الکترونیکی که ساختنی امروز به شما معرفی می کند یک دیمر لامپ LED است که با ولتاژ 12 ولت و با تکنیک PWM (مدولاسیون پهنای پالس) کار می کند.

دیمر لامپ LED چگونه کار می کند ؟

یکی از ساده ترین راه های برای درست کردن دیمر لامپ LED ، استفاده از PWM است. در این روش ، درهر ثانیه برق تنها در چند دهم ثانیه به چراغ LED وصل می شود و سپس قطع می گردد. اما این سرعت روشن و خاموش شدن چراغ اینقدر بالاست که مغز ما اصولا متوجه سوسو زدن لامپ نمی شود . در همین لحظه که در حال خواندن این جمله هستید، نمایشگر جلوی چشمان شما چندین بار این کار را انجام داد و شما مطمئنا متوجه نشدید !
اما هرچه درصد بیشتری از بازه زمانی یک ثانیه برق قطع باشد ، به نظر می رسد لامپ LED نور کم تری دارد و هرچه مقدار قطعی کم تر باشد ، لامپ پر نور تر خواهد بود.

در ساختنی بخوانید :  آموزش ساخت : استند تبلت چوبی بسازید

بهره وری بالای دیمر PWM

دیمر های مقاومتی قدیمی که ولتاژ دو سر لامپ را کاهش می دادند بهره وری زیر 50 درصد داشتند. اما دیمر های PWM بهره وری بالای 90 درصد دارند زیرا مقدار توان بسیار کم تری در این دیمر ها تبدیل به گرما می شود و از دسترس ما خارج می گردد. به همین دلیل هم در دیمر های PWM نیازی به رادیاتور های گرمایی (Heat sink) بزرگ نیست و وزن و اندازه این دستگاه های الکترونیکی خیلی کم تر از نمونه های قدیمی آن ها است.خیلی ساده بگوییم ، اگر دنبال دیمر هایی می گردید که بهره وری بالا داشته باشند و وزن و اندازه کم ، انتخاب قطعی شما دیمر های PWM خواهد بود.

نقشه دیمر لامپ LED 12 ولتی در زیر نشان داده شده است :

نقشه مدار الکترونیکی دیمر لامپ LED با تکنیک PWM و استفاده از IC 555
نقشه مدار الکترونیکی دیمر لامپ LED با تکنیک PWM و استفاده از IC 555

توضیحات مدار دیمر لامپ LED:

همان طور که در نقشه مدار الکترونیکی بالا هم می بینید. این مدار هم یکی از مدارهایی است که با تراشه اعجاب انگیر 555 طراحی شده است . این تراشه خارق العاده یکی از شناخته شده ترین IC های موجود در بازار است. به جرات می توان گفت امکان ندارد در مورد تایمر، PWM و نوسان سازی (اسیلاتور ها) صحبت بکنیم و نام IC 555 به میان نیاید. قبلا هم چندین مدار IC 555 دیگر را در ساختنی برای شما قرار داده بودیم.
در این مدار ، تراشه 555 به صورت یک نوسان ساز آستابل (Astable Multivibrator) بسته شده است که با فرکانس 2.8 کیلوهرتز نوسان سازی (Oscillation) می کند. این تراشه قلب مدار دستگاه دیمر لامپ LED است.
مقاومت های R1 و R2 ، پتانسومتر R3 و خازن C1 وظیفه تنظیم زمان بندی را بر عهده دارند. همان طور که حتما حدس زده اید ، پتانسیومتر R3 همان ولوم کم و زیاد کردن نور لامپ است . با تغییر این پتانسیومتر در واقع درصد وصل بودن برق در هر بازه زمانی – یا تخصصی تر بگوییم درصد بالا بودن (High) ولتاژ پالس در هر چرخه کامل زمانی که به آن دوره کاری (Duty Cycle) می گویند – تغییر پیدا می کند و همین ویژگی است که باعث رسیدن انرژی کم تر یا بیشتر به چراغ LED و پر نور و کم نور شدن آن می شود.
دیود D1 وظیفه بای پس کردن (By-Pass Diode) نیمه پایین پتانسیومتر R3 در زمان چرخه شارژ نوسان ساز آستابل را در عهده دارد. این کار به دلیل ثابت نگه داشتن فرکانس خروجی مدار مستقل از مدت قطع و وصل بودن ولتاژ خروجی را بر عهده دارد.
ترانزیستور های Q1 و Q2 با هم دیگر تشکیل یک زوج دارلینگتون را می دهند (آشنایی با ترانزیستور ها و طرز کار آن ها را می توانید در ساختنی بخوانید) و در واقع نقش سوییچ برای لامپ LED 12 ولتی را دارند. مقاومت R4 هم جریان بیس (Base Current) ترانزسیتور Q1 را محدود می کند.

در ساختنی بخوانید :  مدار الکترونیکی مبدل 5 به 12 ولت

نکات مهم عملی :

  • برای پیاده سازی این مدار روی برد PCB ، نیازی به برد های با کیفیت بالا ندارید .
  • حداکثر توان خروجی این دیمر 5 وات است .
  • این دیمر PWM می تواند لامپ های رشته ای 12 ولتی را هم کنترل کند .
  • دیمر ها برای لامپ های فلوروسنت ، مهتابی ها و لامپ های کم مصرف (CFL) مناسب نیستند و حتی در مواردی می توانند آتش سوزی ایجاد کنند. حتما قبل از استفاده از دیمر برای این نوع از لامپ ها مطمئن شوید که مشکلی پیش نخواهد آمد.

منبع

خلاصه مطلب
مدار دیمر لامپ LED ساده و ارزان با استفاده از IC 555
عنوان مطلب
مدار دیمر لامپ LED ساده و ارزان با استفاده از IC 555
توضیح کوتاه
آموزش ساخت یک مدار دیمر (کم کننده نور) لامپ با استفاده از IC 555
نویسنده

بیشتر بخوانید:

رله (Relay) چیست و چگونه کار می کند ؟ اگر به بعضی از وسایل الکتریکی مانند سماور ، چای ساز،بخاری برقی، کولر گازی،پمپ آپ، آژیر و ... در هنگام روشن و خاموش شدن اتوماتیک دقت کرده باشید ، صدای ...
پروژه آردوینو : مدار الکترونیکی سیستم کنترل دسترسی... یکویاین پروژه مدار الکترونیکی ، یک سامانه کنترل دسترسی است که به کمک آن می توانید دسترسی انسان ها را به مکان هایی که می خواهید محدود کنید . این مدار ا...
آموزش ساخت: مدار شارژر مبدل 12 ولت به 5 ولت USB... در این آموزش ساخت، می خواهیم ساخت مداری را به شما آموزش بدهیم که برق 12 ولت جریان مستقیم ( DC) را به برق استاندارد USB یا 5 ولت تبدیل می کند ، حالا می...
ساندویچ بستنی و کوکی؛ دسر خوشمزه ده دقیقه ای... کوکی و بستنی خوراکی هایی هستند که همه ما دوست شان داریم. ساندویچ بستنی و کوکی ترکیب این دو خوراکی خوشمزه است و به همین خاطر برای هر مهمانی مناسب است. ...
با قطعات الکترونیکی ساده و ارزان مدار حذف باتری بسازید... در این ساختنی آموزش ساخت مدار حذف باتری را یاد می گیرید که می تواند در مدارات الکترونیکی بجای باتری های ۹ ولتی کتابی استفاده بشود. از این مدار می توان...
آموزش ساخت : مدار اینورتر 250 وات PWM بسازید... در این ساختنی طرز ساخت یک مدار اینورتر یا تبدیل کننده برق 250 وات PWM را به شما می آموزیم که با استفاده از آی سی SG3524 ساخته شده است. SG3524 یک مدار ...

درباره مهرداد جمالی

مهرداد جمالی
مهرداد جمالی ، متولد 1367 ، دانش آموخته رشته لیسانس مهندسی مخابرات دانشگاه ملی زنجان و دانشجوی ارشد مدیریت صنعتی است. وی بنیان گذار اصلی پروژه ساختنی و یکی از مدیران ارشد وبسایت است.

پیشنهاد می کنیم

بوست شارژ خورشیدی

ساخت مبدل بوست خورشیدی با شارژ کنترلر MPPT

مداری که در این ساختنی قصد ساختن آن را داریم، یک محدوده کننده ولتاژ و …

۲ دیدگاه ها

  1. باعض سلام و خسته نباشید و تشکر از مطالب مفید و ارزشمنی که در اختیار همگان گذاشتید خواهشمند است در صورت امکان :
    1- لیست قطعات این دیمر که شامل نام و شماره قطعه هست رو به همراه نقشه مدار PCB برای من ارسال فرمایید
    2 – چون من می خوام از این کیت روی خودرو استفاده کنم لطفا هر چقدر امکان دارد توان خروجی بیشتر رو در نظر بگیرید.

    قبلا از محبت جنابعالی کمال تشکر را دارم

    • با عرض سلام
      ۱-اسم قطعات در بالا درج شده اند و مستلزم دقت و هوشیاری می باشند. و شما متوانید از قسمتی از برد های ۱۰۰۰ سوراخ استفاده کنید.
      ۲-کافیست یک ترانزیستور یا ماسفت npn با توان بالاتر جایگزین bd139 کنید تا حالشو ببری…
      چرا شکل نامه نگاری اداری حرف می زنی؟؟؟ راحت باش…

پاسخ دهید