خانه / چگونه بسازیم / الکترونیکی / مدار دیمر لامپ LED ساده و ارزان با استفاده از IC 555

مدار دیمر لامپ LED ساده و ارزان با استفاده از IC 555

باید قبول کنیم که امروزه مصرف بی حد و حساب انرژی ، دیگر راه حل خوبی برای زندگی نیست. با گران شدن انرژی و بالا رفتن هزینه‌های ناشی از مصرف انرژی و از طرفی زیان‌هایی که مصرف بی رویه انرژی به محیط زیست وارد می‌سازد امروزه دیگر روشن است که باید بین حفاظت از محیط زیست و زنده ماندن خودمان و مصرف بی حد و مرز منابع باقی مانده روی کره زمین ، یکی را انتخاب کنیم. یکی از موارد اصلی مصرف انرژی در دنیا، روشنایی است. فناوری‌های زیادی برای لامپ‌های روشنایی وجود دارد.از لامپ‌های رشته ای پر مصرف و کم بازده تا LED‌های کم مصرف و با بازده بالا. اما یکی دیگر از راه‌های صرفه جویی در مصرف برق کم کردن نور لامپ‌ها و لوستر‌ها در مواقع عدم نیاز به نور زیاد با استفاده از دیمر لامپ (Dimmer) یا کاهنده نور لامپ است. مدار الکترونیکی که ساختنی امروز به شما معرفی می‌کند یک دیمر لامپ LED است که با ولتاژ 12 ولت و با تکنیک PWM (مدولاسیون پهنای پالس) کار می‌کند.

دیمر لامپ LED چگونه کار می‌کند ؟

یکی از ساده ترین راه‌های برای درست کردن دیمر لامپ LED ، استفاده از PWM است. در این روش ، درهر ثانیه برق تنها در چند دهم ثانیه به چراغ LED وصل می‌شود و سپس قطع می‌گردد. اما این سرعت روشن و خاموش شدن چراغ اینقدر بالاست که مغز ما اصولا متوجه سوسو زدن لامپ نمی‌شود . در همین لحظه که در حال خواندن این جمله هستید، نمایشگر جلوی چشمان شما چندین بار این کار را انجام داد و شما مطمئنا متوجه نشدید !
اما هرچه درصد بیشتری از بازه زمانی یک ثانیه برق قطع باشد ، به نظر می‌رسد لامپ LED نور کم تری دارد و هرچه مقدار قطعی کم تر باشد ، لامپ پر نور تر خواهد بود.

بهره وری بالای دیمر PWM

دیمر‌های مقاومتی قدیمی‌که ولتاژ دو سر لامپ را کاهش می‌دادند بهره وری زیر 50 درصد داشتند. اما دیمر‌های PWM بهره وری بالای 90 درصد دارند زیرا مقدار توان بسیار کم تری در این دیمر‌ها تبدیل به گرما می‌شود و از دسترس ما خارج می‌گردد. به همین دلیل هم در دیمر‌های PWM نیازی به رادیاتور‌های گرمایی (Heat sink) بزرگ نیست و وزن و اندازه این دستگاه‌های الکترونیکی خیلی کم تر از نمونه‌های قدیمی‌آن‌ها است.خیلی ساده بگوییم ، اگر دنبال دیمر‌هایی می‌گردید که بهره وری بالا داشته باشند و وزن و اندازه کم ، انتخاب قطعی شما دیمر‌های PWM خواهد بود.

نقشه دیمر لامپ LED 12 ولتی در زیر نشان داده شده است :

نقشه مدار الکترونیکی دیمر لامپ LED با تکنیک PWM و استفاده از IC 555
نقشه مدار الکترونیکی دیمر لامپ LED با تکنیک PWM و استفاده از IC 555

توضیحات مدار دیمر لامپ LED:

همان طور که در نقشه مدار الکترونیکی بالا هم می‌بینید. این مدار هم یکی از مدارهایی است که با تراشه اعجاب انگیر 555 طراحی شده است . این تراشه خارق العاده یکی از شناخته شده ترین IC‌های موجود در بازار است. به جرات می‌توان گفت امکان ندارد در مورد تایمر، PWM و نوسان سازی (اسیلاتور‌ها) صحبت بکنیم و نام IC 555 به میان نیاید. قبلا هم چندین مدار IC 555 دیگر را در ساختنی برای شما قرار داده بودیم.
در این مدار ، تراشه 555 به صورت یک نوسان ساز آستابل (Astable Multivibrator) بسته شده است که با فرکانس 2.8 کیلوهرتز نوسان سازی (Oscillation) می‌کند. این تراشه قلب مدار دستگاه دیمر لامپ LED است.
مقاومت‌های R1 و R2 ، پتانسومتر R3 و خازن C1 وظیفه تنظیم زمان بندی را بر عهده دارند. همان طور که حتما حدس زده اید ، پتانسیومتر R3 همان ولوم کم و زیاد کردن نور لامپ است . با تغییر این پتانسیومتر در واقع درصد وصل بودن برق در هر بازه زمانی – یا تخصصی تر بگوییم درصد بالا بودن (High) ولتاژ پالس در هر چرخه کامل زمانی که به آن دوره کاری (Duty Cycle) می‌گویند – تغییر پیدا می‌کند و همین ویژگی است که باعث رسیدن انرژی کم تر یا بیشتر به چراغ LED و پر نور و کم نور شدن آن می‌شود.
دیود D1 وظیفه بای پس کردن (By-Pass Diode) نیمه پایین پتانسیومتر R3 در زمان چرخه شارژ نوسان ساز آستابل را در عهده دارد. این کار به دلیل ثابت نگه داشتن فرکانس خروجی مدار مستقل از مدت قطع و وصل بودن ولتاژ خروجی را بر عهده دارد.
ترانزیستور‌های Q1 و Q2 با هم دیگر تشکیل یک زوج دارلینگتون را می‌دهند (آشنایی با ترانزیستور‌ها و طرز کار آن‌ها را می‌توانید در ساختنی بخوانید) و در واقع نقش سوییچ برای لامپ LED 12 ولتی را دارند. مقاومت R4 هم جریان بیس (Base Current) ترانزسیتور Q1 را محدود می‌کند.

نکات مهم عملی :

  • برای پیاده سازی این مدار روی برد PCB ، نیازی به برد‌های با کیفیت بالا ندارید .
  • حداکثر توان خروجی این دیمر 5 وات است .
  • این دیمر PWM می‌تواند لامپ‌های رشته ای 12 ولتی را هم کنترل کند .
  • دیمر‌ها برای لامپ‌های فلوروسنت ، مهتابی‌ها و لامپ‌های کم مصرف (CFL) مناسب نیستند و حتی در مواردی می‌توانند آتش سوزی ایجاد کنند. حتما قبل از استفاده از دیمر برای این نوع از لامپ‌ها مطمئن شوید که مشکلی پیش نخواهد آمد.

منبع

خلاصه مطلب
مدار دیمر لامپ LED ساده و ارزان با استفاده از IC 555
عنوان مطلب
مدار دیمر لامپ LED ساده و ارزان با استفاده از IC 555
توضیح کوتاه
آموزش ساخت یک مدار دیمر (کم کننده نور) لامپ با استفاده از IC 555
نویسنده

بیشتر بخوانید:

با برد آردوینو مدار مبدل بوست ولتاژ بالا بسازید... ساده ترین مداری که با آن می توانید ولتاژهای پایین را به ولتاژهای بالا تبدیل کنید، مدار مبدل بوست است. یک مبدل ولتاژ پایین به بالای ساده به یک القاگر، ...
مدار نشانگر پریدن فیوز بسازید و از دردسرهای بررسی فیوز خلاص شوید!... پریدن فیوز مشکلی است که همه ما حداقل یکبار با آن مواجه شده ایم.اما پیدا کردن فیوز، آن هم در تاریکی کار سخت و برخی اوقات خطرناک است.در این آموزش ساختنی...
مدار سوییچ سلکتور چهار حالته مرحله ای الکترونیکی بسازید... همان طور که از نام این پروژه هم بر می آید ، یک سوییچ سلکتور الکترونیکی است که با استفاده از آن می توانید یکی از ۴ حالت را انتخاب و استفاده کنید (سلکتو...
دستگاه هویه رومیزی بسازید و از لحیم کاری لذت ببرید !... یکی از ابزار های مهمی که باید روی میز کار همه دوستانداران مدارات الکترونیکی باشد، دستگاه هویه است . برای این که صاحب یک دستگاه لحیم باشید لازم نیست حت...
دستگاه کنترل لوازم برقی با پیامک (SMS) بسازید... حتما برای شما هم پیش آمده است که از خانه یا محل کار خود دور باشید و ناگهان یادتان بیاید که باید یک وسیله الکتریکی یا لامپ های روشنایی را روشن و یا خام...
آموزش ساخت درایور موتور براشلس با آی سی DRV10866... اگر اهل ساخت پروژه های الکترونیکی یا روباتیک باشید، احتمالاً از موتور براشلس زیاد استفاده می کنید. استفاده از این موتورها، نیاز به اطلاعات کافی درباره...

درباره مهرداد جمالی

مهرداد جمالی
مهرداد جمالی ، متولد 1367 ، دانش آموخته رشته لیسانس مهندسی مخابرات دانشگاه ملی زنجان و دانشجوی ارشد مدیریت صنعتی است. وی بنیان گذار اصلی پروژه ساختنی و یکی از مدیران ارشد وبسایت است.

پیشنهاد می کنیم

با چند آی سی ارزان و ساده، درایور موتور اسپیندل HDD بسازید

موتور اسپیندل (Spindle Motor) یا موتور‌هارد دیسک نسبت به موتورهای DC کارایی و رواج کمتری …

یک دیدگاه

  1. باعض سلام و خسته نباشید و تشکر از مطالب مفید و ارزشمنی که در اختیار همگان گذاشتید خواهشمند است در صورت امکان :
    1- لیست قطعات این دیمر که شامل نام و شماره قطعه هست رو به همراه نقشه مدار PCB برای من ارسال فرمایید
    2 – چون من می‌خوام از این کیت روی خودرو استفاده کنم لطفا هر چقدر امکان دارد توان خروجی بیشتر رو در نظر بگیرید.

    قبلا از محبت جنابعالی کمال تشکر را دارم

پاسخ دهید