خانه / دنیای اطراف ما / چشم انسان پنجره مغز است و حرف های زیادی برای گفتن دارد

چشم انسان پنجره مغز است و حرف های زیادی برای گفتن دارد

مغز انسان پیچیده ترین مکانیزم شناخته شده در جهان است. مغز ما از طریق حواس پنجگانه مقادیر زیادی از اطلاعات را تجزیه و تحلیل می کند و در نتیجه ما می توانیم ببینیم، بشنویم، اطلاعات لمسی را درک کنیم و تعادل مان را حفظ کنیم. مغز انسان دستورات عضلات را صادر می کند، یاد می گیرد، به یاد می آورد، گرسنه می شود، نظریه پردازی می کند و … .

درک نحوه کار مغز یکی از چالش های تحقیقاتی مهم دنیای امروز است؛ هزاران دانشمند در سرتاسر جهان مغز انسان را مطالعه می کنند و امیدوارند بتوانند با بهبود درک انسان از مهم ترین عضو بدنش جلوی بسیاری از بیماری ها را بگیرند.

چشم انسان یکی از ابزارهای تشخیصی بیماری های عصبی مختلف محسوب می شود
چشم انسان یکی از ابزارهای تشخیصی بیماری های عصبی مختلف محسوب می شود

وقتی فردی دچار سکته مغزی یا زوال عقل می شود، چه اشتباهی در مغز رخ داده است؟ دلایل و ریشه های ژنتیکی بیماری های مغزی، از دست دادن شنوایی با افزایش سن یا بیماری های نورون حرکتی کدامند؟ چه درمان هایی می تواند پاسخگوی این بیماری های باشد و کدام درمان ها اختلالات روانشناختی را حل می کنند؟ همه ما قبول داریم که قبل از پیدا کردن پاسخ این سوال ها درباره نحوه عملکرد مغز باید ببینیم مغز چطور بوسیله چشم می بیند و چطور می خواند.

چشم انسان تنها بخش مغز است که مستقیماً دیده می شود؛ این اتفاق وقتی می افتد که چشم پزشک از یک افتالموسکوپ استفاده می کند و در حین معاینه نور سفیدی را در چشم شما می اندازد. با اینکار درونی ترین لایه چشم (شبکیه) دیده می شود و عصب حامل پیام های بصری از شبکیه به مغز (در عصب های بینایی) در قسمت پشت چشم شما قابل رویت می شوند.

در ساختنی بخوانید :  اسکای ترن ، پرواز بر فراز خیابان ها به زودی محقق می شود

در بسیاری از بیماری های عصبی نظیر سکته مغزی، میتوان تغییرات ایجاد شده در عصب بینایی چشم انسان را از طریق معاینه مستقیم دید. اگر فشار درون مغز انسان افزایش پیدا کند – مثلاً در اثر تومور مغزی – میتوان از طریق تورم عصب های بینایی به آن پی برد. به همین ترتیب تغییرات ناحیه پشت چشم انسان می توان در تشخیص فشار خون بالا، دیابت، گلوکوم، بیماری های مربوط به افزایش سن و بیماری های ژنتیکی بکار رود.

شبکیه نارس چشم کودک

یک روش جدید و البته پیچیده به نام توموگرافی انسجام نوری امکان بررسی شبکیه با جزییات بیشتر را فراهم کرده است. از این روش می توان تمام لایه های شبکیه را دید و آنها را در عرض چند ثانیه با وضوح میکروسکوپی اسکن کرد. روش توموگرافی انسجام نوری باعث بهبود تشخیص و درمان بیماری های عصبی مربوط به شبکیه و اعصاب چشم شده است. برای مثال اگر فردی به بیماری گلوکوم مبتلا باشد، این روش می تواند از دست رفتن بافت اعصاب را تشخیص دهد و به تشخیص میزان پیشرفت بیماری کمک کند.

لایه های اصلی چشم انسان
لایه های اصلی چشم انسان

البته این روش محدودیت هایی هم دارد که یکی از مهمترین آنها ناکارآمدی در حوزه کودکان است. با این روش نمی توان کودکان را مورد معاینه قرار داد چون کودکان نمی توانند به مدت کافی ثابت بمانند. اسکنرهای دستی برای معاینات کودکان بهتر جواب می دهد. از طرفی اطلاعات درباره آنچه شبکیه سالم و کامل کودکان تلقی می شود، کم است و هنوز باور علمی ثابتی در اینباره وجود ندارد. واضح است که با افزایش سن همه چیز تغییر می کند و تشخیص و درمان بیماری های عصبی شبکیه کارایی بیشتری پیدا می کند.

در ساختنی بخوانید :  قضیه چیه ؟ چرا گربه ها اینقدر جعبه ها را دوست دارند؟

محققان دانشگاه لستر در حال تحقیق روی توسعه نرمال و غیرنرمال شبکیه و اعصاب بینایی هستند تا از این طریق روش های تشخیص بیماری های مربوطه را بهبود ببخشند. این محققان دریافته اند که شبکیه در هنگام تولد نارس است؛ برای مثال گیرنده های نوری – سنسورهایی در شبکیه که مسئول تشخیص نور هستند – هنگام تولد بسیار کوچک هستند اما کم کم رشد می کنند و تا سن شش سالگی حدود 30 برابر کشیده تر می شوند.

دانشمندان توسعه و شکل گیری حفره چشمی (منطقه مرکزی که از مخروط های نزدیک به هم ساخته شده) را هم مورد مطالعه قرار داده اند و ثابت کرده اند که اعصاب شبکیه و اعصاب نوری تا قبل از دوران بلوغ کامل نمی شوند.

تصویری از توزیع سلول های مخروطی حفره چشمی؛ در سمت چپ سلول های چشم سالم و در سمت راست یک شبکیه کور رنگ را می بینید
تصویری از توزیع سلول های مخروطی حفره چشمی؛ در سمت چپ سلول های چشم سالم و در سمت راست یک شبکیه کور رنگ را می بینید

گیرنده های نوری غیرنرمال در چشم انسان

در برخی از بیماری های مربوط به چشم انسان ، رشد حفره چشمی کند یا متوقف می شود. گیرنده های نوری کوچک باقی می مانند و لایه های درونی شبکیه درست جابجا نمی شوند. به این حالت هیپوپلازی حفره چشمی می گویند. اختلال توسعه و رشد اندام ها می تواند در اثر بیماری های ژنتیکی رخ بدهد. این اختلال رشدی هم در کودکان مبتلا به زالی یا سفیدی پوست یا کودکان بشدت نارس دیده می شود.

دید چشم این کودکان به میزان قابل توجهی کاهش می یابد. مبتلایان به این بیماری گاهی اوقات نمی توانند چشم شان را ثابت نگه دارند و دچار حرکات پس و پیش غیرارادی در چشم می شوند که نیستاگموس نام دارد. در بیماری دیستروفی شبکیه هم پوشش لایه های شبکیه مختل می شود. خبر خوب این است که با روش توموگرافی انسجام نوری می توان بسیاری از تغییرات غیرعادی و رشد غیرنرمال شبکیه را به موقع و در مراحل اولیه شناسایی کرد. بیماری های چشم انسان هم مثل سایر بیماری های بیش از هر چیز به تشخیص به موقع و زودهنگام بستگی دارد و نه تنها به درمان کمک می کند بلکه جلوی معاینات پیچیده و بی هوشی های غیرضروری را می گیرد.

در ساختنی بخوانید :  پایان عصر لاگین : وقتی بدن تان پسورد شما می شود

چشم انسان تنها عضو بدن اوست که بافت های عصبی و عروق آن مستقیماً دیده می شوند. همین امر امکان مشاهده مستقیم تغییرات ناشی از بیماری های مختلف را هم فراهم می کند. دید مستقیم شبکیه و اعصاب بینایی این عضو را به یک موضوع ایده آل برای تحقیق تبدیل کرده است که نتیجه قطعی آن روش های تشخیصی و درمانی بهتر برای بیماری های چشم انسان است.

البته ناگفته نماند که فواید امکان معاینه مستقیم چشم فقط عائد خود این عضو نمی شود و در تشخیص و درمان طیف گسترده ای از بیماری های عصبی به کمک پزشکان و متخصصان می آید.

منبع

خلاصه مطلب
چشم انسان پنجره مغز است و حرف های زیادی برای گفتن دارد
عنوان مطلب
چشم انسان پنجره مغز است و حرف های زیادی برای گفتن دارد
توضیح کوتاه
چشم انسان نقش مهمی در تشخیص و درمان بیماری های عصبی دارد.
نویسنده

بیشتر بخوانید:

رژیم های لاغری کم چربی تاثیری بر کاهش وزن ندارند... محققان با جمع آوری و بررسی داده های 53 تحقیق درباره کاهش وزن، که در طول چندین دهه و از 68 هزار نفر به دست آمده بود، دریافتند رژیم های لاغری کم چربی تا...
چرا چشم ها هنگام خواب حرکت می کنند؟ هنگامی که رویا می بینید چشم هایتان با سرعت تکان می خورند و برای همین این حالت خواب حرکت سریع چشم (REM) نامیده می شود. تصور می شد که این حرکات چشم ممکن...
اخبار علمی : با این هدست تلویزیون را با قدرت ذهن تان کنترل کنید... روزی را تصور کنید که دیگر مجبور نباشید برای تماشای تلویزیون گوشه و کنار خانه را به دنبال کنترل بگردید و کانال های تلویزیون را با قدرت ذهن تان عوض کنید...
غذای خود را پرینت سه بعدی کنید! درباره اینکه پرینت سه بعدی چطور ممکن است دنیای ما را متحول کند زیاد شنیده ایم اما استفاده از آن برای غذا چیز عجیبی است. حالا طراح غذا کلویی روتزرولد (...
این ربات قرار است با پرینت سه بعدی یک پل فلزی بسازد... پرینت سه بعدی یکی از مهمترین فناوری های چند سال گذشته است؛ این را میتوان بخوبی از محصولاتی که با پرینترهای سه بعدی ساخته می شوند، فهمید. پرینترهای سه ...
اخبار علمی : جزییات بارش شهابی نادر در سیاره مریخ را بخوانید... روز بیست و هفتم مهر سیاره مریخ شاهد یک صحنه فوق العاده زیبا بود؛ در اثر عبور ستاره دنباله دار سایدینگ اسپرینگ (Siding Spring) از کنار این سیاره یک طفا...

درباره عاطفه اسدزاده

عاطفه اسدزاده
عاطفه اسدزاده،یکی از نویسندگان وبسایت ساختنی است.

پیشنهاد می کنیم

امواج گرانشی به دانشمندان اجازه می دهد جهان اولیه و حتی لحظه ایجاد آن را ببینند.

دانشمندان موفق به مشاهده امواج گرانشی شدند!

بعد از یک قرن گمانه زنی و آزمایش ها و مشاهدات وسوسه انگیز، دانشمندان برای …

پاسخ دهید