خانه / دنیای اطراف ما / با اعداد فیبوناچی و نمودهای آن در طبیعت آشنا شوید

با اعداد فیبوناچی و نمودهای آن در طبیعت آشنا شوید

همه ما با اعداد فیبوناچی کم و بیش آشنا هستیم و به لطف بررسی های وسواس گونه یک دانشمند روی خرگوش ها دنباله ای از اعداد را می شناسیم که با الگوهای مختلف در طبیعت منعکس شده است. آنطور که برخی می گویند اعداد فیبوناچی یک توازن سحرآمیز و جادویی در طبیعت نیست و با استفاده از آن نمی توان به معماهای پیچیده علمی پاسخ داد اما آشنایی با آنها میتوان نگاه شما را به بسیاری از پدیده های اطراف تان تغییر دهد.

بخوبی می توان اعداد فیبوناچی را در چرخه تولید مثل خرگوش ها مشاهده کرد
بخوبی می توان اعداد فیبوناچی را در چرخه تولید مثل خرگوش ها مشاهده کرد

در سال 1202، یک ریاضیدان ایتالیایی به نام لئوناردو پیزانو (که با نام فیبوناچی – به معنای پسر فیبو –هم معروف بود) دنبال پاسخ این سوال بود که یک جفت خرگوش سالم در یک سال و تحت شرایط عادی می توانند چند خرگوش به دنیا بیاورند؟ آزمایش های نظری نشان داد که تعداد بچه های خرگوش های ماده همیشه زوج است که شامل یک خرگوش نر و یک خرگوش است.

تصور کنید دو نوزاد خرگوش را در یک محیط محافظت شده رها کرده اید. این دو خرگوش بزرگ خواهند، جفت گیری و تولید مثل خواهند کرد. این خرگوش ها بعد از پایان ماه دوم می توانند تولیدمثل را آغاز کنند و در نتیجه برای در ماه اول فقط یک جفت خرگوش داریم. در پایان ماه دوم، خرگوش ماده وضع حمل می کند و ر نتیجه دو جفت خرگوش خواهیم داشت. با رسیدن ماه سوم، خرگوش ماده یک جفت دیگر به دنیا می آورد؛ درحالیکه جفت قبلی به بزرگسالی رسیده اند. به این ترتیب با پایان ماه سوم سه جفت خرگوش در محیط محافظت شده زندگی می کنند و در ماه بعد این سه جفت دو جفت خرگوش دیگر به دنیا می آورند.

در ساختنی بخوانید :  کربن دی اکسید چگونه در اتمسفر حرکت می کند؟

ترتیب به دنیا آمدن خرگوش های به زبان ریاضی به این صورت خواهد بود: 1-1-2-3-5-8-13-21-34-55-89-144 و … . این چرخه تا بی نهایت ادامه دارد. در این دنباله هر عدد حاصل جمع دو رقم قبلی است. این دنباله اعداد با نام اعداد فیبوناچی یا دنباله فیبوناچی شناخته می شوند. نسبت بین این اعداد هم نمودهای زیادی در طبیعت دارد و با نام نسبت طلایی یا عدد طلایی شناخته میشود و معادل 1.618034 است.

به سادگی میتوان فهمید که نتیجه آزمایش فیبوناچی روی خرگوش ها چیزی فراتر از یک قانون در دنیای خرگوش هاست. این دنباله از اعداد یک قانون است که جهان ما بطرز عجیبی از آن پیروی می کند و طی قرون متمادی دانشمندان زیادی را شیفته خودش کرده است.

می خواهید بدانید اعداد فیبوناچی چطور و کجا در طبیعت نمود یافته است؟ لازم نیست در قلمروی حیوانات دنبال جواب بگردید؛ فقط کافی است کمی دقیق تر به دنیای اطراف تان نگاه کنید.

نسبت طلایی در طبیعت

امیدواریم به اشتباه نیفتاده باشید و انتظار نداشته باشید دست روی هر چیزی که میگذارید، نسبت طلایی را در آن پیدا کنید. بسیاری از گیاهان و جانوران بیانگر دنباله های اعداد دیگری هستند. اگر هم این نسبت را در چیزی پیدا کردید لزوماً به معنای وجود همبستگی بین واقعیت و اعداد نیست. حوزه اعداد فیبوناچی و نسبت طلایی در طبیعت بسیار جالب است و به همین خاطر از خرافات در امان نمانده است. بنابراین بهتر است قبل از اعتماد به شنیده هایتان درباره آنها تحقیق کنید.

اعداد فیبوناچی طوری در طبیعت نمود پیدا می کنند که منعکس کننده الگوهای طبیعی است. بهترین راه برای پیدا کردن دنباله فیبوناچی و نسبت طلایی در طبیعت همان کاری است که خود فیبوناچی انجام داده است؛ باید روند رشد پدیده را در نظر گرفت. در زیر به برخی از نمودهای نسبت طلایی و اعداد فیبوناچی در طبیعت اشاره می کنیم:

در ساختنی بخوانید :  کالری شماری در بلند مدت به کاهش وزن کمکی نمی کند!

میوه درخت کاج، میوه ها، سبزیجات و بذرهای گیاهی

اگر به ترتیب چینش تخمه های آفتاب گردان دقت کنید، متوجه الگوهای مارپیچی که به سمت چپ و راست رفته اند، خواهید شد. اگر این الگوهای مارپیچی را بشمارید، به یکی از اعداد دنباله فیبوناچی می رسید. اگر هم تعداد مارپیچ ها را به به انحناهای سمت راست و چپ تقسیم کنید، به دو عدد فیبوناچی متوالی می رسید. این الگوهای مارپیچی و اعداد فیبوناچی حاکم بر آن را می توانید در آناناس، گل کلم و میوه درخت کاج پیدا کنید.

گل ها و شاخه ها

برخی از گیاهان اعداد فیبوناچی را در نقاط رشدشان و جایی که شاخه هایشان به سه شاخه تقسیم می شوند، نشان می دهند. وقتی تنه یک گیاه رشد می کند و یک شاخه تولید میکند، دو نقطه رشد ایجاد می شود. سپس تنه اصلی یک شاخه دیگر تولید می کند و تعدا نقاط رشد به سه نقطه میرسد. تنه و شاخه اول دو نقطه رشد دیگر تولید می کنند و تعداد نقاط رشد را به پنج نقطه افزایش می دهند. حتماً متوجه شده اید که این الگو همان اعداد فیبوناچی است.

در ساختنی بخوانید :  تصاویر جغرافیای عجیب پلوتو

اگر تعداد گلبرگ های یک گل را بشمارید، معمولاً تعداد گلبرگ های برابر یکی از اعداد فیبوناچی است. مثلاً نیلوفر و زنبق سه گلبرگ دارند، آلاله و رز وحشی پنج گلبرگ دارد، گل شویدی هشت گلبرگ دارد و … .

الگوهای مارپیچی این گل کلم هم از دنباله فیبوناچی پیروی می کند
الگوهای مارپیچی این گل کلم هم از دنباله فیبوناچی پیروی می کند

اعداد فیبوناچی و زنبور عسل

کندوی زنبور عسل یک ملکه، چند سرکارگر و تعداد زیادی کارگر دارد. زنبورهای ماده (ملکه ها و کارگران) از سرکارگرها و ملکه متولد می شوند یعنی دو والد دارند. اما سرکارگرها از تخم های بارود نشده متولد می شوند یعنی فقط یک والد دارند. بنابراین اعداد فیبوناچی در شجره خانوادگی زنبورهای سرکارگر هم نمود دارد؛ این زنبورها یک والد دارند، دو پدربزرگ و مادربزرگ دارند، سه جد دارند و این روند همینطور ادامه دارد.

اعداد فیبوناچی و بدن انسان

خوب در آینه به خودتان نگاه کنید. متوجه می شوید که بیشتر اعضای بدن شما یکی، دوتایی، سه تایی و … است. شما یک بینی، دو چشم، سه اندام حرکتی و پنج انگشت در هر دست دارید. تناسب و اندازه ها بدن انسان را میتوان طوری بر هم تقسیم کرد که به نسبت طلایی رسید. مولکول های DNA از این دنباله پیروی می کنند؛ هر چرخه مارپیچ دوگانه 34 انگستروم طویل و 21 34 انگستروم عریض دارد.

چرا در بسیاری از الگوهای طبیعی میتوان اثری از اعداد فیبوناچی و نسبت طلایی پیدا کرد؟ قرن هاست که دانشمندان به دنبال جواب این سوال هستند. در برخی از موارد این همبستگی فقط یک تصادف است اما در برخی از موارد هم وجود این دنباله و اعداد بخاطر تکامل یک الگوی رشدی مشخص است. در برخی از گیاهان بروز این همبستگی بخاطر قرار گرفتن در معرض نور شدید اتفاق می افتد.

منبع

خلاصه مطلب
با اعداد فیبوناچی و نمودهای آن در طبیعت آشنا شوید
عنوان مطلب
با اعداد فیبوناچی و نمودهای آن در طبیعت آشنا شوید
توضیح کوتاه
در این پست با اعداد فیبوناچی و نسبت طلایی آشنا می شوید.
نویسنده

درباره عاطفه اسدزاده

عاطفه اسدزاده
عاطفه اسدزاده،یکی از نویسندگان وبسایت ساختنی است.

پاسخ دهید